Filozof i historyk filozofii, autor prac z zakresu logiki, estetyk i badacz sztuki. Pozostawił też po sobie książki o Grecji i Krakowie. Słuchał wykładów Georga Wilhelma Friedricha Hegla, przyjaźnił się z Kazimierzem Brodzińskim, Antonim Edwardem Odyńcem, ale także z Augustem Cieszkowskim i Karolem Libeltem. O jego życiu i dziele pisali: Wincenty Pol, Stanisław Brzozowski, Henryk Struve, Władysław Witwicki. Do najbardziej znanych jego dokonań literackich należy wydana w latach 1859–1864 w pięciu tomach Podróż do Włoch. Józef Kremer urodził się 22 lutego 1806 roku w Krakowie, dwieście dwadzieścia lat temu. Mamy więc dobrą okazję, aby przypomnieć jego biografię i jego spuściznę.

Wychował się i wykształcił w Krakowie. Po ukończeniu Gimnazjum Św. Anny, w roku 1823 podjął studia na Uniwersytecie Jagiellońskim w zakresie filozofii oraz prawa. W 1824 roku przerwał studia i udał się w podróż do Włoch, lecz po powrocie pod Wawel wrócił na UJ. W 1828 wyjechał do Berlina, gdzie zgłębiał tajniki filozofii. Z Berlina udał się do Heidelbergu, ale korzystając z towarzyskich koneksji został przyjęty w Weimarze przez Johanna Wolfganga Goethego. Z Heidelbergu pojechał do Paryża, a potem do Londynu. Oprócz filozofii poświęcał się studiom historii powszechnej, ekonomii politycznej, a także literatury. W 1830 roku obronił doktorat na Uniwersytecie Jagiellońskim. Wziął udział w powstaniu listopadowym, został ranny w bitwie pod Grochowem. Po upadku powstania pracował jako guwerner, m.in. w Gorlicach. Znał już wówczas Kazimierza Brodzińskiego oraz Wincentego Pola. Na łamach „Kwartalnika Naukowego” w 1835 roku ogłosił pierwsze studium Rys filozoficzny umiejętności, które dwa lata później ukazało się w osobnej książce pod zmienionym tytułem: Rys fenomenologii ducha, czyli nauki o duchowych zjawiskach podług zasad filozofii Hegla.

W latach 1837–1850 utrzymywał się z posady kierownika zakładu wychowawczego dla młodzieży męskiej w Krakowie. Od 1837 roku należał do Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, wygłaszał odczyty głównie na tematy filozoficzne, ale także historyczne oraz geograficzne. Współpracował z „Dwutygodnikiem Literackim” i „Biblioteką Warszawską”. Razem z żoną Marią Mączyńską prowadził w Krakowie salon towarzyski, w którym spotykały się wybitne osobistości Krakowa. Kremer utrzymywał relacje z Augustem Cieszkowskim i Karolem Libeltem, z Antonim Edwardem Odyńcem i Lucjanem Siemieńskim, z Jadwigą Łuszczewską, czyli Deotymą oraz Józefem Ignacym Kraszewskim. Dużo publikował. W roku 1843 ogłosił tom pierwszy Listów z Krakowa, natomiast w latach 1855–1856 w Wilnie wydał trzytomową wersję tego dzieła. W roku 1849 ukazał się jego Wykład systematyczny filozofii obejmujący wszystkie jej części w zarysie, a ściślej tom pierwszy tego dzieła – Fenomenologia. Logika.

W następnym roku został powołany na stanowisko profesora zwyczajnego Uniwersytetu Jagiellońskiego. W roku 1852 udał się ponownie do Włoch, czego efektem miała się okazać wspomniana Podróż do Włoch. Tego samego roku ukazał się tom drugi Wykładu systematycznego filozofii, zatytułowany Rzecz o naturze i duchu ludzkim. W 1853 roku podjął pracę w Szkole Sztuk Pięknych w Krakowie. Do 1874 prowadził wykłady z historii malarstwa, a także z estetyki. Jako pierwszy w Polsce zaczął stosować poprawną terminologię stylów w sztuce, a szczególnie w architekturze. Do jego najbardziej znanych uczniów należał Jan Matejko, co ksylograf Jan Styfi (1841–1921) upamiętnił stosownym drzeworytem. Udzielał pomocy uczestnikom powstania styczniowego. W 1867 roku nakładem „Biblioteki Warszawskiej” ukazała się jego rozprawa Najcelniejsze filozoficzne nauki o duszy przed sądem krytycznym obecnej nam filozofii. Pisarz nawiązał wówczas współpracę z czasopismem „Bluszcz”. Pisał hasła dla Encyklopedii Powszechnej Samuela Orgelbranda.

Był osobą szanowaną i cenioną. Współzakładał Towarzystwo Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie, należał do Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie, do Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Poznaniu i do Towarzystwa Archeologicznego w Wilnie. W roku 1865 został dziekanem wydziału filozoficznego UJ, zaś w 1870 wybrano go na urząd rektora UJ. Jako rektor wygłosił odczyt O zadaniu młodzieży polskiej kształcącej się na Uniwersytecie Jagiellońskim, w którym przedstawił również koncepcję nowoczesnego szkolnictwa akademickiego. Został przyjęty w skład Akademii Umiejętności. W ostatnich latach życia opublikował tak oryginalne prace, jak z jednej strony: Kraków wobec Polski i Sukiennice jego oraz słowo o Bramie Floriańskiej, natomiast z drugiej – Grecja starożytna i jej sztuka, zwłaszcza rzeźba czy Sztuka w starożytnym Rzymie.

Józef Kremer zmarł 2 czerwca 1875 roku w Krakowie i tam został pochowany na Cmentarzu Rakowickim w rodzinnym grobowcu. Po śmierci myśliciela Henryk Struve doprowadził do dwunastotomowej edycji jego Dzieł, która wychodziła w Warszawie w latach 1877–1879. Kremer zapisał się w historii nauki polskiej nie tylko jako filozof i estetyk, wybitny znawca w zakresie historii sztuki, ale także prekursor psychologii jako dziedziny naukowej. O jego znaczeniu w XX wieku pisali m.in. Tadeusz Kroński, Bronisław Baczko, Stefan Morawski czy Wit Jaworski.

