We wstępie Katarzyna Szewczyk-Haake wyjaśnia, że Teksty rozproszone są zbiorem esejów, recenzji teatralnych, wstępów do książek innych autorów, odpowiedzi na ankiety, które nie weszły do Orfeusza w piekle XX wieku i niejako go uzupełniają. „Decyzję o takim zestawieniu podjęto, kierując się zasadą, jaką podjął sam Wittlin, gdy układał Orfeusza… Trudno wszak jednoznacznie oddzielić od siebie pisarstwo »wyższe« (eseistyczne) i »niższe« (użytkowe, związane z bieżącym życiem literackim czy recenzenckim)”.
Teksty powstawały na przestrzeni lat 1919 i 1975. Pierwszy tom obejmuje czas, gdy autor mieszkał m.in. we Lwowie. Były ogłaszane w różnych czasopismach w okresie od 1919 do 1939 roku. Pod każdym tekstem jest podana data pierwszego wydania. Dopiero na końcu książki w Liście pierwodruków znajdujemy dokładną bibliografię.
Ulubionym tematem Wittlina była twórczość biblijna i grecka, mająca swoje odzwierciedlenie w tekście O Homerze, Biblii i św. Franciszku z Asyżu (1921).„Muszę powiedzieć, że mówię dziś o umiłowanych moich tematach. Z tym większą czynię to radością, że widzę konieczność skierowania najmłodszych usiłowań w poezji polskiej na drogę tej żarliwości i prostoty, której niedościgłym pierwowzorem jest twórczość biblijna i grecka”. I nawołuje: „Więc dobrze będzie, jeśli pod znakiem Biblii, Homera, św. Franciszka i Jana z Czarnolasu, w cieniu ich doskonałości podchowa się nowa twórczość polska”.
Zresztązafascynowany św. Franciszkiem pisał o nim nie raz. W latach 1926–1932 pracował nad opowieścią biograficzną świętego Franciszka, jednak jej nie ukończył. Była ona ogłaszana we fragmentach. „Dzieło to, mające charakter eseju biograficznego, zajmuje w dorobku Wittlina miejsce szczególne. Stanowi świadectwo »zbliżania się« Wittlina do osoby świętego, którego pisarz obrał na patrona w chwili przyjęcia sakramentu chrztu kilka dziesięcioleci później. Fragmenty rozwijają i uzupełniają wiele wątków znanych z esejów powstałych w tym samym okresie i zawartych później w Orfeuszu… (takich jak Ze wspomnień byłego pacyfisty), a związanych z problematyką moralności współczesnej oraz
z zagadnieniami wojny i porządku społecznego. Wreszcie książka ta wskazuje wyraźnie, w jaki sposób Wittlin wyobrażał sobie współczesną literaturę religijną”.
Józef Wittlin wcześnie debiutował. Urodzony 17 sierpnia 1896 roku w dzierżawionym przez ojca majątku Dmytrów pod Radziechowem na Podolu, był synem Karola i Elżbiety z Rosenfeldów.
Jeszcze przed ukończeniem gimnazjum we Lwowie, w 1914 roku, ogłosił w 1912, na setną rocznicę urodzin Zygmunta Krasińskiego, w piśmie młodzieżowym „Wiciˮ wiersz pod tytułem Prolog. Od 1913 publikował w „Słowie Polskimˮ. Po wybuchu I wojny światowej zaciągnął się do Legionu Wschodniego, który jednak został szybko rozwiązany. Potem wyjechał do Wiednia i zdał maturę, żeby studiować filozofię i językoznawstwo w 1915 na tamtejszym uniwersytecie. Rok później został wcielony do armii austriackiej. Za mówienie w czasie służby po polsku odesłano go karnie do okupowanego przez Austriaków Kraśnika.
W roku 1918 ze względu na zły stan zdrowia został zwolniony z wojska. W latach 1919–1921 pracował jako nauczyciel języka polskiego w szkołach średnich we Lwowie. Był również związany z grupą ekspresjonistów i tygodnikiem poznańskim „Zdrójˮ.
W 1924 roku żeni się z Haliną Handelsman, doktorem filologii polskiej. Równocześnie współpracuje z „Wiadomościami Literackimiˮ (1924–1939).
W latach 1925–1926 przebywał jako stypendysta we Włoszech. W tym czasie pracuje nad książką o św. Franciszku. W latach 1929–1932 podróżował do Francji, w której zbierał materiały do powieści Sól ziemi, która ukazała się w Roju w 1936. Rok 1935 to nagroda Polskiego PEN Clubu za przekład Odysei Homera.
W roku 1939 wyjechał ponownie do Francji, gdzie zastał go wybuch II wojny światowej. Po upadku Francji przedostał się do Portugalii, z której w styczniu 1941 wyjechał do Stanów Zjednoczonych i osiedlił się w Nowym Jorku.
Współpracuje z „Wiadomościamiˮ londyńskimi, paryską „Kulturąˮ Jerzego Giedroycia. Ukazują się jego tłumaczenia poezji angielskiej, hiszpańskiej, niemieckiej i włoskiej. Od 1952 roku współpracuje również z Radiem Wolna Europa i czasopismami amerykańskimi.
Zmarł 28 lutego 1976 roku w Nowym Jorku.
Józef Wittlin „Teksty rozproszoneˮ w POLONIE
