Andrzej Dobosz poleca.  „Ustanowione przez poetę. Szkice w stulecie urodzin Tadeusza Różewicza”. Kraków 2021

Ustanowione przez poetę. Szkice w stulecie urodzin Tadeusza Różewicza są zbiorem tekstów poświęconych Poecie. Marian Kisiel we wstępie zatytułowanym „Konieczność wyrzeczenia. O poezji jako wątpieniu zadaje pytanie: Czy istnieje teoria poezji Tadeusza Różewicza? I kontynuuje: Uwierzyliśmy poecie, że nie wie, czym jest i czym powinna być poezja, że jego uwagi o poezji i tworzeniu poezji są zawsze w niegotowości, formułowane przy okazji i niesystemowo. To prawda, jeden z największych poetów wieku XX nie zostawił po sobie żadnego traktatu, manifestu, definicji. Jednak takie próby były podejmowane przez pisarza chociażby w Przygotowaniu do wieczoru autorskiego, Marginesie czy Językach teatru.

Że o sprawie myślał, świadczy wyznanie umieszczone w Dźwięk i obraz w poezji współczesnej: „Chciałbym podzielić się pewnymi doświadczeniami, które nasunęły się w czasie pisania wierszy. Nie będzie to próba przeprowadzenia analizy poezji współczesnej, lecz raczej próba podzielenia się wszystkimi wątpliwościami, jakie ofiarowała mi moja praktyka poetyckaˮ.   

Książka zawiera dziewięć tekstów napisanych przez utytułowanych polonistów,  przede wszystkim z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach i Uniwersytetu Jagiellońskiego. Jest to zbiór studiów literackich: Różewicz – Interpretacje. Oto ich tytuły:  Zbigniew Chojnowski, Przeznaczenie poezji? Wokół wiersza Tadeusza Różewicza To jednak co trwa ustanowione jest przez poetów;

Adrian Gleń, „Ja”–wiersz–rzecz. O aspektach relacji podmiotowo-przedmiotowej w poezji Tadeusza Różewicza;

 Zofia Zarębianka, Matka odchodzi Tadeusza Różewicza w perspektywie powieści Pierwszy człowiek Alberta Camusa. Zagadnienia genologiczne i intertekstualne;

Paweł Majerski, Medialny hipersejsmograf Różewicza. Nie tylko o Kup kota w worku;

Jakub Rawski, Elegia na śmierć Piera Paola Pasoliniego. O wierszu Zakatrupiony Tadeusza Różewicza;

Natalia Charysz, Romantycy w krzywym zwierciadle. Portrety z zeszytów szkolnych Tadeusza Różewicza;

Lucyna Szczawińska, „chodzenie tam i nazad dookoła prawdy”. O wierszu Tadeusza Różewicza bez;

Ewa Bartos, Piękno Grzechu. O jednym opowiadaniu Tadeusza Różewicza.

Chętnie podzielę się fragmentem tych studiów literackich. Tak pisze Adrian Gleń:

Można rozumieć ów fragment jako powrót do syllepsy, ściągnięcia, spinania przeciwstawnych znaczeń, nierozstrzygalności. Wszak poza znakiem słownym nie ma komunikacji, zaświadczania. Podział „ja”na, by użyć terminologii egzystencjalistów, dla-siebie i dla-innych, nietożsamość tych dwóch modi mojego istnienia stanowią tutaj barierę na drodze do jednoznacznej odpowiedzi na pytanie: poznawać (pisać) czy doznawać poza uprzedmiotowiającym językiem? I tak dalej, i tak dalej… Strata czasu.

To nie koniec, jest jeszcze tom drugi Szkiców w stulecie urodzin Tadeusza Różewicza pod tą samą redakcją. I noszący podtytuł Różewicz – Zagadnienia. Autorzy są inni, lecz również związani z ośrodkami uniwersyteckimi uzupełniającymi adresy tomu pierwszego.

Oto kilka tytułów: Karol Alichnowicz, Cudzym słowem. Różewicz antologista. Jest to omówienie dwu antologii przygotowanych przez Różewicza: Leopolda Staffa Kto jest ten dziwny nieznajomy i Józefa Czechowicza Wiersze wybrane;

Mirosław Dzień, Ukąszony nicością. Wybór wiary i niewiary w poetyckiej twórczości Tadeusza Różewicza. Teksty w nim zawarte zajmują się motywami religijnymi w twórczości poety;

Natalia Szerszeń, (Nie)poskromiony Savonarola. Poeta–świat–Bóg w korespondencji Tadeusza Różewicza i Ryszarda Przybylskiego. Początkowo korespondencja miała dotyczyć wyjaśnienia źródła cytatów. Przerodziła się w trwającą prawie pięćdziesiąt lat przyjaźń poety i badacza jego twórczości. Wybitnego historyka literatury, eseisty;

Krystian Maciej Tomala, „źródło z którego płynie/poezja żywa/jest obok” Tadeusz Różewicz – poeta płynów (ustrojowych). Nieprzyjemny, dziwny tytuł;

Agata Janiak, Co zostaje po pisarzu? Archiwum Tadeusza Różewicza w zbiorach Działu Rękopisów Zakładu Narodowego im. Ossolińskich. Ciekawy tekst dla osób szukających  materiałów rękopiśmiennych pozostawionych przez Różewicza, do których należą rękopisy, materiały warsztatowe, różne archiwalia dokumentujące życie artysty, czyli dokumenty osobiste (korespondencje, fotografie). Również tłumaczenia utworów na języki

obce, prace na temat twórczości Różewicza…

„Ustanowione przez poetę.Szkice w stulecie urodzin Tadeusza Różewicza” w POLONIE