Przegląd Cyfrowej Biblioteki Narodowej Polona/Blog

Bahar-e Danesz (Ogród wiedzy) to powstała w Indiach perska opowieść szkatułkowa napisana przez Enajatullaha Kambu (1608-1671). W Bibliotece Narodowej jest przechowywany wspaniale iluminowany rękopis powieści (BOZ 182), której treść na Polona/Blog przybliża w odcinkach dr Albert Kwiatkowski (literaturaperska.com). 

pierwszej części syn władcy Indii Dżahandar oszalał z miłości do Bahrewar Banu, jednak jej ojciec odmówił mu ręki królewny. Dżahandar zamieszkał więc w ogrodzie nieopodal pałacu. Towarzyszyła mu wierna papuga, która starała się pocieszyć Dżahandara, racząc go opowieściami. Oto ostatnia część przygód królewicza.

◊◊◊

Dżahandar wysłuchał historii opowiedzianych przez papugę, lecz ani trochę nie polepszyło to jego stanu. O cierpieniu młodzieńca dowiedziała się jednak pewna kobieta, która szybko doniosła o wszystkim królewnie Bahrewar Banu. Gdy tylko Bahrewar usłyszała, że królewicz przyszedł prosić o jej rękę, o mało nie postradała zmysłów z miłości.

Nie było więc rady i ojciec królewny pozwolił w końcu, by Bahrewar i Dżahandar się pobrali. Tak też się stało.

Zaślubiny Dżahandara i Bahrewar Banu.

Zaślubiny Dżahandara i Bahrewar Banu.

Po uroczystościach weselnych młoda para wraz ze świtą wyruszyła w drogę powrotną do Indii. Na pierwszym postoju Dżahandar uwolnił papugę, która tak wiernie służyła mu radą i pomocą.

Jechał z nimi Hormoz, syn wezyra, który również był zakochany w młodej królewnie. Chcąc ją zdobyć, postanowił pozbyć się rywala. Gdy pewnego dnia Dżahandar ustrzelił na polowaniu antylopę, Hormoz powiedział, że posiada magiczną umiejętność, która pozwala mu przenieść swoją duszę w każde inne ciało. Wystarczy, że wypowie tajemne imię Boga. Dodał, że jeśli Dżahandar ma taką chęć, może nauczyć go tej sztuki. Królewicz uniósł się i odparł gniewnie, że zna tę sztukę i nikt nie jest w niej bieglejszy niż on. Żeby udowodnić swoje słowa, natychmiast przeniósł swą duszę w ciało zabitej antylopy. Hormoz tylko na to czekał. Gdy tylko dusza Dżahandara weszła w ciało antylopy, Hormoz natychmiast przeniósł swoją duszę w ciało Dżahandara, a co za tym idzie – przybrał jego postać. Bahrewar Banu podejrzewała, że Dżahandar, który wrócił z polowania, nie jest tym Dżahandarem, którego niedawno poślubiła. Udawała więc chorobę i trzymała się od niego z daleka.

Hormoz podstępem przenosi swą duszę w ciało Dżahandara, którego dusza zostaje uwięziona w ciele antylopy.

Hormoz podstępem przenosi swą duszę w ciało Dżahandara, którego dusza zostaje uwięziona w ciele antylopy.

Wkrótce po tym, jak para młoda przybyła do Indii, zmarł stary król, ojciec Dżahandara. W ten sposób podszywający się pod następcę tronu Hormoz objął władzę.

Tymczasem prawdziwy Dżahandar wciąż uwięziony był w ciele antylopy. Wędrował po polach i lasach szukając sposobu, by wrócić do swojego ludzkiego ciała. Pewnego dnia natknął się na martwego ptaka. Przeniósł duszę w ptasie ciało i czym prędzej pofrunął do stolicy swojego kraju. Tam schwytał go myśliwy i podarował pewnemu derwiszowi. Ptak bowiem potrafił mówić, czym budził powszechne zdumienie.

Dowiedziała się o tym Bahrewar Banu i w tajemnicy przed mężem kupiła od derwisza cudownego ptaka. Dżahandar wszystko jej opowiedział, po czym udzielił wskazówek, co zrobić, by jego dusza znów znalazła się w swoim ciele. Tak też się stało.

Gdy tylko prawdziwy Dżahandar odzyskał tron, w królestwie wybuchła rebelia, którą wywołały złe rządy Hormoza. Na jej czele stał generał Bahram Chan. Dżahandar pokonał buntowników i ponownie zjednoczył królestwo. Wśród pojmanych znalazła się córka generała. Jej uroda oszołomiła króla Dżahandara, który bez pamięci zakochał się w dziewczynie. Bahrewar Banu chudła ze zgryzoty, jednak swoje cierpienia przeżywała w ciszy. W końcu Dżahandar zrozumiał swój błąd i wrócił do małżonki.

Wojna Dżahandara ze zbuntowanym generałem Bahramem Chanem.

Wojna Dżahandara ze zbuntowanym generałem Bahramem Chanem.

Minęło wiele miesięcy i lat, aż król Dżahandar umarł. Gdy królowa Bahrewar Banu dowiedziała się o śmierci męża, założyła weselne szaty, położyła się przy jego boku i umarła. Pochowano ich w jednym grobie.

Bahrewar Banu umiera przy zmarłym Dżahandarze.

Śmierć królowej Bahrewar Banu.

Procesja żałobna niesie ciała Dżahandara i Bahrewar, by złożyć je do grobu.

Procesja żałobna niesie ciała Dżahandara i Bahrewar, by złożyć je do grobu.

Licencja Creative Commons
Ogród wiedzy, część XIV by Albert Kwiatkowski is licensed under a Creative Commons Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe License.

Zobacz także

Urna ze spopieloną książką

Urna

Urna to oczywiste memento, ale także zobowiązanie, wyzwanie. Nie tylko dla bibliotekarzy, ale również dla darczyńców Biblioteki Narodowej, dla czytelników. Konkret obok którego nie można przejść obojętnie.


Oko nicości

Poraża mnie myśl, że w poszukiwaniu znaczenia tej garści popiołu wypada odwrócić perspektywę, w której patrzymy na oko i próbujemy domyślić się twarzy, czaszki, istoty zamysłu tego, co się stało.


Jak czytać Bogurodzicę?

Nie dysponujemy nagraniami ze średniowiecza, ale dzięki badaniom nad historią języka polskiego i dziejami zmian fonetycznych możemy podejmować próby rekonstrukcji tego, jak mogły brzmieć najstarsze polskie teksty w czasach, gdy je spisywano.


Wcielenia królowej Wandy

Choć to Wincenty Kadłubek na początku XIII w. jako pierwszy wprowadza Wandę na karty polskiej historiografii, dopiero późniejsi autorzy doprowadzili jej legendę do znanego powszechnie kształtu: opowieści o bajecznej słowiańskiej władczyni, która na czele wojsk przegania niemieckiego adoratora, a później dramatycznie kończy w wiślanych odmętach.