Przegląd Cyfrowej Biblioteki Narodowej Polona/Blog

W żalu najczystszym


W kolekcji rękopisów, grafik i konspiracyjnych wydań Krzysztofa Kamila Baczyńskiego tomik W żalu najczystszym jest dziełem wyjątkowym. Niewielki zbiór osiemnastu utworów dwudziestojednoletni poeta przygotował własnoręcznie jako podarunek ślubny dla swojej przyszłej żony, Barbary Drapczyńskiej – widzimy w dedykacji „Mojej ukochanej Basieńce w dniu naszego ślubu. Krzysztof. dn. 3/VI/1942r.”.

a0004

Na tej samej stronie znajduje się również motto zaczerpnięte z Prób Cypriana Kamila Norwida: „Pieśń twa – nie skona z niedokończoności – Jeźli anielstwo jej wyżywić zdołasz”. Fragment Na zapytanie: czemu w Konfederatce? Odpowiedź Norwida jest też przywołany przy wierszu Bohater.

0041

Wiersze zamieszczone w tomiku znane są z innych źródeł, zwłaszcza tzw. Kodeksu 39/42, rękopisu Krzyż człowieczy i konspiracyjnego zbioru wierszy wybranych, opublikowanych pod pseudonimem Jan Bugaj. Niektóre z nich zostały zapisane w nieco zmienionej wersji – Baczyński zmieniał kolejność wyrazów w strofach i wprowadzał inne drobne modyfikacje. Widać to choćby w Pieśni o ciemności i wierszu o incipicie „Świat – kryształowa kula”.

104432

W żalu najczystszym to dzieło wyjątkowe nie tylko ze względu na jego osobisty charakter. Baczyński przyozdobił czterdziestostronicową książeczkę własnoręcznie malowanymi akwarelkami i inicjałami, upodabniając ją do średniowiecznego rękopisu. Na wklejonych karteczkach widnieją zwierzęta: czerwony koń w Rycerzu i jelonek przy Wolności.

0011

0013

Przy innych wierszach widnieją lekko naiwne przedstawienia drzew, drobne pejzaże i inne motywy. Na niektórych akwarelkach wciąż widać odciski palców poety.

0019

0027

0031

0033

Tomik znalazł się w Bibliotece Narodowej w 1963 roku, został zakupiony wraz z innymi rękopisami poety od matki Barbary, Feliksy Drapczyńskiej. Wraz z pozostałą spuścizną przechowywaną w BN, stanowią one największy zachowany zbiór rękopisów, rysunków, korespondencji i konspiracyjnych wydań Baczyńskiego, przez których pryzmat widzimy całe życie młodego poety.

0003

◊◊◊

Oryginalny rękopis W żalu najczystszym będzie można zobaczyć w sobotę 18 czerwca na jednodniowej wystawie w Pałacu Rzeczypospolitej w Warszawie w ramach Imienin Jana Kochanowskiego. Z tej okazji ukazało się faksymilowe wydanie zbiorku opublikowane przez Wydawnictwo Świat Książki.

 
Licencja Creative Commons
W żalu najczystszym by Polona is licensed under a Creative Commons Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe License.

Zobacz także

Jak czytać Bogurodzicę?

Nie dysponujemy nagraniami ze średniowiecza, ale dzięki badaniom nad historią języka polskiego i dziejami zmian fonetycznych możemy podejmować próby rekonstrukcji tego, jak mogły brzmieć najstarsze polskie teksty w czasach, gdy je spisywano.


Ogród wiedzy, część XIV

Gdy pewnego dnia Dżahandar ustrzelił na polowaniu antylopę, Hormoz pochwalił mu się, że posiada magiczną umiejętność, która pozwala mu przenieść swoją duszę w każde inne ciało. Dodał, że jeśli Dżahandar ma taką chęć, może nauczyć go tej sztuki…


Wcielenia królowej Wandy

Choć to Wincenty Kadłubek na początku XIII w. jako pierwszy wprowadza Wandę na karty polskiej historiografii, dopiero późniejsi autorzy doprowadzili jej legendę do znanego powszechnie kształtu: opowieści o bajecznej słowiańskiej władczyni, która na czele wojsk przegania niemieckiego adoratora, a później dramatycznie kończy w wiślanych odmętach.


Ogród wiedzy, część XIII

Władca pewnego dalekiego królestwa nie mógł doczekać się następcy. Któregoś dnia przyszedł do niego pustelnik i podarował mu jabłko. Powiedział, by król dał je swojej żonie. Gdy królowa zje owoc, urodzi wkrótce syna. Tak też się stało…